Od czasu pierwszych wdrożeń, a w szczególności w ostatnich latach nastąpił bardzo dynamiczny rozwój w zakresie metod i narzędzi wykorzystywanych w controllingu.Klasyczny controlling nastawiony był w dużym stopniu na planowanie, którego podstawą są metody ekstrapolacji danych historycznych w pierwszej fazie. W drugiej identyfikował odchylenia i uruchamiał likwidujące je działania. Działania te jednak nastawione były na likwidację bieżących problemów, a nie na rozwój jakościowy. W zaawansowanym controllingu proces planowania rozpoczyna się od analizy strategicznej. Jej celem jest określenie kierunków rozwoju firmy nastawionych na zidentyfikowane wymogi rynku. Na tej podstawie tworzony jest cały system planowania strategicznego, zarządzania przez cele i zarządzania projektami. Dzięki temu proces planowania nastawiony jest na aktywny i dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa.
Różnice pomiędzy klasycznym i zaawansowanym controllingiem warto również przeanalizować na przykładzie czasu pracy poświęconego na wykonywanie poszczególnych zadań. W klasycznym controllingu w znacznym stopniu przeważało wykonywanie zadań odtwórczych typu: ręczne obsługiwanie arkuszy kalkulacyjnych zarówno w fazie planowania jak i raportowania, tworzenia raportów w formie papierowej. Wykonywanie tych zadań w zbyt dużym stopniu absorbowało czas pracy controllerów. Nie pozwalało im to na wykonywanie zadań aktywnych w rodzaju:

• raportowania – przed zakończeniem budżetowanego miesiąca,
• optymalizacji procesów,
• aktywnego wspierania przez controllerów procesów decyzyjnych poprzez przekazywanie informacji zarządczej.

Nie bez znaczenia na powyższe czynniki ma fakt korzystania przez obecnych controllerów z nowoczesnych systemów informatycznych specjalnie dedykowanych do ich wymogów.
Na zakończenie warto wskazać, że jednym z najbardziej istotnych czynników wyróżniających rozwinięty controlling jest jego rola w procesie zarządzania. W klasycznym controllingu rola ta bardzo często ograniczała się do pasywnej administracyjnej obsługi sytemu planowania i raportowania. Kierownicy niestety w zbyt małym stopniu wykorzystywali informacje uzyskiwane od controllerów podczas podejmowania decyzji. Nowoczesny controlling charakteryzuje się natomiast aktywnym inspirowaniem przemian zachodzących w firmie. Rola controllerów w strukturze zarządzania znacznie wzrosła i informacje przez nich tworzone odgrywają istotne znaczenie w procesach decyzyjnych.

Autor: Michał Chalastra

Zapraszamy na szkolenia:

• Letnia Szkoła Controllingu II – Budżet Główny Firmy
• Controlling produkcji
• Nowoczesny rachunek kosztów działań ABC
• Analiza danych biznesowych z wykorzystaniem MS Access
• Excel dla zaawansowanych. Platforma analiz biznesowych z elementami budżetowania
• Programowanie VBA (visual basic for application) dla analityków finansowych
• SQL i MS Excel. Strukturalny język zapytań w służbie analizy biznesowej