Dzięki kreatywności sytuacje problemowe mogą stać się okazją, a nie barierą dla działania. Na czym polega twórcze myślenie? To sztuka budowania odległych skojarzeń, trafnych metafor, umiejętności wychodzenia poza schematy, łączenia dziedzin i tematów pozornie ze sobą nie związanych, uciekanie od przekonania, że się nie da. W kreatywnym rozwiązywaniu problemów te umiejętności służą generowaniu i wdrażaniu rozwiązań nowych i wartościowych.
Istnieje wiele poglądów na temat kreatywności. Współczesne teorie, które dają najwięcej narzędzi do pracy na szkoleniach przedstawiają kreatywność jako jeden ze sposobów funkcjonowania myślenia człowieka. Koncepcja budowania odległych powiązań skojarzeniowych sugeruje, że zastosowanie w nowym kontekście procedury znanej z innej dziedziny powoduje powstanie skojarzeń, które staje się podstawą twórczych idei.
W kreatywności obowiązuje reguła „po pierwsze nie szkodzić”. Oznacza to, że jesteśmy kreatywni, tyle tylko, że istnieje wiele czynników blokujących naszą kreatywność. Tak więc każde uruchomienie procesu kreatywnego rozwiązywania problemów trzeba zacząć od przezwyciężania przeszkód: uporania się z „wewnętrznym krytykiem”, pozbycia się „milczących założeń”. Drugim krokiem będzie rozbudzenie ciekawości poznawczej, która motywuje do poszukiwań i nie zadowala się tym, co znane. Dodatkowo, odpowiednio moderowana i dobrze komunikująca się grupa staje się silnym stymulatorem kreatywności i ten właśnie aspekt bywa często głównym tematem szkoleń zamkniętych poświęconych kreatywności.
Dlaczego kreatywne rozwiązywanie problemów wydaje się być efektywniejsze w grupie? Po pierwsze, właśnie w tym przypadku pomaga fakt, iż nie jest istotny autor pomysłu lecz sam pomysł, w dodatku praca z innymi dodaje pewności, zadanie nie wydaje się już przerastać pojedyncze osoby. Po drugie, grupa podchwytuje i rozwija pomysły, które nie są jeszcze dopracowane, co byłoby niemożliwe, jeśli pracowalibyśmy w pojedynkę. Po trzecie, proces rozwiązywania problemu jest w grupie skondensowany, trwa krócej. Rozwiązywanie problemów w grupie ma swoje liczne zalety. Praktycy pracujący z grupami treningowymi i zespołami zadaniowymi wiedzą, że aby działanie grupy było skuteczne, należy zwrócić uwagę na skład takiej grupy oraz na reguły, które rządzić będą grupową współpracą. Błędem byłoby uważać, że już samo zebranie kilku lub nawet kilkunastu osób i pozwolenie im na swobodną dyskusję spowoduje, że nastąpi kreatywna burza mózgów i wyłonione zostaną praktyczne i oryginalne pomysły i rozwiązania.
W zmieniającym się stale otoczeniu organizacje muszą wykazywać niezwykłą elastyczność i różnorodność w strategiach działania. Zmiana, która paradoksalnie stała się jedynym stałym faktem we współczesnym świecie nie może nas zaskakiwać, ale powinna być przez nas wyprzedzana i oczekiwana. Trening kreatywnego myślenia powoduje, że zmiany i ciągle nowe sytuacje problemowe zaczynają być postrzegane przez pracowników jako wyzwanie i możliwość generowania nowych rozwiązań, nie zaś jako bariery i przeszkody w rutynowym działaniu.

Autor: Dr Joanna Heidtman