Informacje generowane przez rachunek zysków i strat pozwalają grupom użytkowników ocenić obecną kondycję ekonomiczną, wyniki prowadzonej działalności oraz elastyczność podmiotu względem zmian zachodzących w jego otoczeniu. Dane o wyniku finansowym pozwalają zatem oceniać i wartościować z jednej strony sposób oraz jakość zarządzania aktywami jednostki, a z drugiej strony – efektywność podejmowanych decyzji.
Należy jednak pamiętać o tym, że sprawozdawczość podlega regulacjom prawnym. Wprowadzane międzynarodowe standardy rachunkowości wspierają bardziej swoimi założeniami koncepcyjnymi rachunkowości kontynentalnej, preferujący bezpieczeństwo i stabilność obrotu gospodarczego, bazując na szczegółowej kodyfikacji prawa bilansowego, zasadzie nadrzędności prawa nad faktami, konserwatyzmie i ostrożności, ścisłym powiązaniem prawa bilansowego z prawem podatkowym. Standardy amerykańskie (US GAAP) odnoszą się do rachunkowości typu anglosaskiego i wyróżniają się podejściem ekonomicznym i orientacją na rożne sektory gospodarcze, otwartością na ryzyko i zasady prawa ogólnego (common law). Przyjmują również prawdziwy i wierny wizerunek finansowy firmy jako nadrzędny cel rachunkowości, są zorientowane na rynek kapitałowy i inwestorów, a także zakładają dominacje treści nad formą i regulacjami prawa bilansowego oraz preferują ryzyko w działalności gospodarczej.
Ważny jest jednak fakt, iż niezależnie od przyjętej filozofii, której się podlega – kontynentalnej czy anglosaskiej – powszechnie obowiązujące przepisy i standardy rachunkowości w wielu sytuacjach nie obejmują swym zasięgiem wszystkich zagadnień, dopuszczają możliwość zastosowania alternatywy, a w niektórych sytuacjach proponują wiele różnych podejść. Wpływanie na zawartość sprawozdania finansowego i oddziaływanie jednocześnie na decyzje odbiorców informacji, to wykorzystywanie instrumentów polityki bilansowej. Instrumenty te stanowią po pierwsze prawo wyboru jednego z kilku rozwiązań wybranego problemu kwalifikacji w rachunkowości będącego przedmiotem legislacji, a po drugie – rozwiązanie znajdujące się w obszarze, gdzie brak jest regulacji prawnej. Właściwie dobrane instrumenty polityki bilansowej stanowią gwarancje rzetelności sprawozdania finansowego. Informacja ukształtowana odpowiednim doborem instrumentów finansowych powinna zostać tak przygotowana, aby była użyteczna i możliwa do interpretacji dla odbiorców.
Postępujący proces globalizacji dodatkowo wywiera presję na tworzenie globalnych standardów rachunkowości. W ostatnim dziesięcioleciu znacznie wzrosła liczba transgranicznych połączeń przedsiębiorstw, coraz więcej spółek notuje swoje akcje na giełdach zagranicznych, następuje integracja rynków kapitałowych Unii Europejskiej. Rachunkowość finansowa w otoczeniu procesu harmonizacji musi sięgać po coraz to nowe narzędzia. Świadczy o tym systematycznie powiększająca się liczba międzynarodowych standardów rachunkowości oraz stała modyfikacja już istniejących. Rachunkowość stanowi zatem wiedzę konieczną, którą powinien posiadać każdy, kto zajmuje się tym zagadnieniem.
Autor: Tomasz Lis

Zapraszamy na kursy i szkolenia:

• Rachunkowość od podstaw do samodzielnego księgowego z obsługą programu SYMFONIA. Kurs popołudniowy
• XV Ogólnopolskie Forum Rachunkowości
• Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych. Kurs weekendowy